Từ 'volgare' nghĩa là gì trong lịch sử tiếng Ý?

Khi người Ý gọi tiếng Ý sơ khai là volgare, họ không hề chỉ điều gì thô tục. Từ này xuất phát từ vulgus trong Latin, nghĩa là 'dân thường', nên il volgare đơn giản là tiếng Latin nói của người bình thường — trái ngược với tiếng Latin trang trọng của Cicero. Lời nói phổ thông ấy dần biến đổi thành các ngôn ngữ Romance. Vì thế volgare ở đây mang nghĩa 'của dân chúng', chứ không phải thô lỗ — dù nó cùng gốc từ với từ 'vulgar' trong tiếng Anh, và chính là tổ tiên trực tiếp của tiếng Ý bạn đang học.

Ý xưa có nhiều volgare theo vùng miền, nhưng phiên bản Toscana — cụ thể là Florence — đã chiến thắng, nhờ Dante, Petrarch và Boccaccio làm giàu nó bằng từ học thuật. Uy tín trung cổ của Florence khiến fiorentino trở thành chuẩn văn chương, và được chọn lại làm quốc ngữ khi đất nước thống nhất năm 1861. Cùng gốc vulgus cho ra từ 'vulgar' trong tiếng Anh, từ này giữ nguyên nghĩa tiêu cực mà volgare của tiếng Ý không bao giờ hoàn toàn mang theo.