Should have, could have, would have: modalne w przeszłości na realnych przykładach
Różnica między should have, could have i would have, a do tego must have i might have przy zgadywaniu, z prawdziwymi klipami native speakerów i tym, jak naprawdę się to wymawia.
Główny geek dydaktyki językowej @ Reelang
Should have, could have i would have mówią o przeszłości, a konkretnie o przeszłości, która się nie wydarzyła. Różni je nastawienie:
| Forma | Co znaczy | Przykład |
|---|---|---|
| should have + past participle | To było właściwe i się nie stało (żal albo krytyka) | I should have called you. |
| could have + past participle | To było możliwe i się nie stało | I could have called you, but I was tired. |
| would have + past participle | To byłby skutek innej przeszłości (wyobrażonej) | I would have called you if I'd had your number. |
Czyli „should have” ocenia przeszłość, „could have” wylicza opcje, które miałeś, a „would have” wyobraża sobie, jak wyglądałaby inna przeszłość. W mowie wszystkie trzy skracają się do should've, could've i would've, a brzmią niemal jak „shoulda”, „coulda” i „woulda”.
Ten sam wzór (modal + have + past participle) ma jeszcze drugie zadanie: zgadywanie o przeszłości. „She must have left” znaczy, że jesteś prawie pewien. „She might have left” znaczy: może. „She can't have left” znaczy, że na pewno tego nie zrobiła.
Niżej każda forma dostaje krótkie wyjaśnienie i prawdziwe klipy z native speakerami. Po regułach jest część o tym, jak ludzie naprawdę to mówią, co nie zawsze zgadza się z książkami do gramatyki. Dotknij dowolnego słowa w napisach, żeby zobaczyć jego znaczenie.
Wzór: modal + have + past participle
Każda forma w tym artykule jest zbudowana tak samo:
should / could / would / must / might / may / can't + have + past participle
- I should have gone.
- She could have won.
- They would have seen it.
- He must have forgotten.
Trzy rzeczy sprawiają uczącym się kłopot:
- „Have” nigdy się nie zmienia. Mówimy „she should have”, nigdy „she should has”. Po czasowniku modalnym czasownik zostaje w formie podstawowej, a „have” to właśnie ta forma.
- Trzecie słowo to past participle, nie czas przeszły prosty. „I should have gone”, nie „I should have went”. (Native speakerzy łamią tę zasadę bardzo często. Więcej o tym dalej.)
- Przeczenie idzie na czasownik modalny: shouldn't have, couldn't have, wouldn't have. „I should have not gone” istnieje, ale jest rzadkie i brzmi sztywno.
Should have: żal i krytyka
Używaj should have, gdy coś było właściwe, ale się nie wydarzyło. Gdy mówisz tak o sobie, to żal. Gdy o kimś innym, to krytyka.
W tym filmie z zakupów w second handzie twórczyni wspomina rzecz, którą przymierzyła i nie kupiła. Posłuchaj „should have just switched out the buttons”:
Klasyczny zakupowy żal. Poprawka była prosta, nie wpadła na nią, a rzeczy już nie ma.
Tu krótszy przykład z innego second handu. Posłuchaj, jak szybkie jest „should've”. To jedno uderzenie: „SHUD-uv”.
Skieruj should have na inną osobę, a zrobi się z tego pretensja. „You should've told me” to jedna z najczęstszych kwestii w serialach:
Przeczenie, shouldn't have, krytykuje to, co się jednak wydarzyło. W tej scenie córka mówi, co myśli o odejściu ojca:
Usłyszysz też „I should have known”, czyli „sygnały były, a ja ich nie zauważyłem”. Ludzie mówią tak po oszustwie, podstępie albo gdy znajomy zrobił dokładnie to, co zawsze robi.
Could have: opcje, z których nie skorzystałeś
Używaj could have, gdy coś było w przeszłości możliwe, ale się nie stało. Nie ma w tym oceny. To tylko informacja, że drzwi stały otworem.
Bardzo częste użycie to „things could have been worse”. Po burzy reporter stoi z rodziną obok drzewa, które spadło na ich dom:
Wszyscy byli cali, ale niewiele brakowało. „Could have been much different” to grzeczny, ostrożny sposób na powiedzenie „mogliśmy zginąć”.
Could have opisuje też wybór, którego nie dokonałeś: „I could have taken the train, but I wanted to drive.”
Could have jako łagodna pretensja
Could have wycelowane w kogoś innego działa jak łagodniejsze should have. „You could have called” znaczy „zadzwonić było można, więc czemu tego nie zrobiłeś?”. Dodaj „at least”, a pretensja robi się ostrzejsza:
Couldn't have asked for a better...
Przeczenie, couldn't have, mówi, że coś było niemożliwe. Jeden zwrot z nim słychać w angielskim wszędzie: „I couldn't have asked for a better...”. Znaczy „to było idealne”. Nic lepszego nie było możliwe, więc nie było o co prosić.
Usłyszysz to w mowach weselnych, przemówieniach na galach i wlogach z podróży. „Couldn't have asked for better weather” to klasyk.
Would have: przeszłość, która się nie wydarzyła
Używaj would have, żeby wyobrazić sobie inną przeszłość i jej skutek. Najczęściej towarzyszy mu zdanie z if, a w tym zdaniu jest past perfect (had + past participle). To trzeci tryb warunkowy:
If + had + past participle, ... would have + past participle
- If I had known, I would have come.
- If she'd asked me, I would have helped.
Oto ten wzór w krótkiej scence, podręcznikowo. Posłuchaj „If I'd known... I would have bought”:
„I'd known” to „I had known”. W mowie had skraca się do 'd, a would have do would've, więc całe zdanie może wyjść jako „If I'd known, I would've...”. I 'd, i 've są malutkie, więc słuchaj uważnie.
Would have bez „if”
Często zdanie z if jest tylko domyślne. „I would have loved to live in the 1950s” znaczy „gdybym się wtedy urodził, byłoby mi świetnie”:
A tu coś zabawnego. „15 year old me would've...” to częsty sposób mówienia o sobie sprzed lat. Zdanie z if kryje się w „15 year old me”: gdybym znalazł tę torbę, mając 15 lat.
„I never would've thought...” to kolejny codzienny zwrot bez if. Znaczy „zupełnie się tego nie spodziewałem”.
Must have, might have, can't have: zgadywanie o przeszłości
Ten sam wzór ma drugie zadanie. Pozwala zgadywać, co się wydarzyło, na podstawie tego, co widzisz teraz. O wyborze czasownika modalnego decyduje twoja pewność:
| Jak bardzo pewny | Forma | Przykład |
|---|---|---|
| Prawie pewny, że się stało | must have | She must have left. Her coat is gone. |
| Może się stało | might have / may have / could have | She might have left early. |
| Prawie pewny, że się nie stało | can't have / couldn't have | She can't have left. Her coat is still here. |
Must have: jestem prawie pewien
Must have to wniosek. Widzisz dowody i dochodzisz do tego, co musiało się stać. Twórca kulinarny je bardzo miękkiego kurczaka i zgaduje, jak został przyrządzony:
Must have ma też ciepłe zastosowanie. „That must have been hard” pokazuje komuś, że rozumiesz, przez co przeszedł. Nie wiesz dokładnie, jak się czuł, ale zgadujesz, a to zgadywanie jest formą współczucia:
Jeśli masz nauczyć się tylko jednego modalnego w przeszłości do rozmów, naucz się tego. „That must have been scary”, „that must have been so exciting”, „you must have been exhausted” świetnie działają jako odpowiedź, gdy znajomy opowiada ci historię.
Might have i may have: może
Might have i may have znaczą to samo: możliwe, że to się stało. Might jest w mowie trochę częstsze. Ten film wylicza teorie o pochodzeniu słowa „quiz”. Nikt nie wie na pewno, więc każda teoria dostaje might have:
May have ma zabawne poboczne użycie. Ludzie mówią „I may have...” o błędzie, który na pewno popełnili. To żart: mówiący udaje, że nie jest pewien. „I may have eaten all the cookies” znaczy „zjadłem wszystkie ciastka”. „I may have underestimated how cheesy that rice was” (prawdziwa kwestia z filmu kulinarnego) znaczy, że ryż wyszedł o wiele za serowy.
Can't have i couldn't have: to niemożliwe
Can't have i couldn't have mówią, że jesteś pewien, iż coś się nie wydarzyło albo nie było prawdą. „It couldn't have been easy for her” znaczy „jestem pewien, że było jej ciężko”:
Uwaga: w amerykańskim angielskim nie użyjesz tu „mustn't have”. Przeciwieństwem „must have” jest „can't have” albo „couldn't have”. (Część Brytyjczyków mówi „mustn't have”, ale to nie jest forma standardowa.)
Couldn't have działa też ze stopniem wyższym, żeby powiedzieć, że coś było najlepsze albo najgorsze z możliwych. „It couldn't have been worse” znaczy, że była katastrofa. „She couldn't have been nicer” znaczy, że była bardzo miła.
Jak brzmią should've, could've i would've
W piśmie zobaczysz should have i should've. W mowie have prawie zawsze się kurczy. H znika, a samogłoska zmienia się w słabe „a”, więc:
- should have → should've → „SHUD-uv”
- could have → could've → „KUD-uv”
- would have → would've → „WUD-uv”
- must have → must've → „MUST-uv”
- might have → might've → „MITE-uv”
W szybkiej, luźnej mowie często znika też v i wychodzi „shoulda”, „coulda”, „woulda”. Ten dźwięk usłyszysz od native speakerów najczęściej. Jeśli powiesz pełne „should have” z wyraźnym h, zabrzmi to starannie albo z naciskiem, jak w „You really should HAVE told me”.
Napisy prawie zawsze zapisują formę standardową, should have albo should've, nawet jeśli mówiący wyraźnie mówi „shoulda”. Więc oglądając z napisami, spodziewaj się, że słowa na ekranie będą dłuższe niż dźwięki, które słyszysz.
Jak native speakerzy mówią naprawdę
Powyższe reguły są tym, czego potrzebujesz do pisania i egzaminów. Codzienna mowa odchodzi od nich w kilku przewidywalnych miejscach. Żadne z tych zjawisk nie jest rzadkie i wszystkie pochodzą od native speakerów. Oto co usłyszysz, kto tak mówi i czy warto to naśladować.
Should of, could of, would of
Ponieważ should've brzmi dokładnie jak „should of”, wielu native speakerów tak to zapisuje: „I should of known”, „you could of told me”. To jeden z najczęstszych błędów ortograficznych w angielskim, zobaczysz go w komentarzach, wiadomościach i mediach społecznościowych bez przerwy.
W mowie nie ma żadnej różnicy. Nikt nie usłyszy, czy miałeś na myśli „should've”, czy „should of”. W piśmie „should of” to zawsze błąd. Właściwe słowo to have, bo gramatyka potrzebuje tam czasownika. Rozumiej to, gdy zobaczysz, ale nigdy tak nie pisz, nawet w szybkiej wiadomości, jeśli chcesz, by twój angielski wyglądał porządnie. (W naszych napisach tego nie znajdziesz, bo zapisujemy should've albo should have.)
Shoulda, coulda, woulda
Shoulda, coulda i woulda to zapisane formy mówione. Zobaczysz je w tekstach piosenek, komiksach, wiadomościach i w powiedzeniu „shoulda, coulda, woulda”, które znaczy „przestań gadać o tym, czego nie zrobiłeś”. Nasze napisy zwykle zapisują to jako should've i could've, ale czasem zostawiają brzmienie:
To scenka o tym, co mówiłyby pary, gdyby były szczere, i obie formy padają w jednej linijce. A tu woulda od mamy, która tłumaczy swoją zapiekankę na Święto Dziękczynienia:
Czy to naśladować? W mowie tak, bo tak po prostu brzmi szybki angielski. W piśmie tylko w bardzo luźnych wiadomościach.
„If I would have known” zamiast „if I had known”
Podręcznikowy trzeci tryb warunkowy wstawia had do zdania z if: „If I had known, I would have come.” W amerykańskim angielskim, zwłaszcza w mowie, wielu ludzi wstawia would have w obie części: „If I would have known, I would have come.”
Usłyszysz to od wlogerów, reporterów i gwiazd kina. Oto Timothée Chalamet w przemówieniu na Złotych Globach, żartujący, że dziękuje Kevinowi O'Leary'emu z Shark Tanka:
„If you would have told me” to amerykańska mówiona wersja „if you had told me”. A tu wlogerka tłumaczy, czemu te halloweenowe Oreo znaczyłyby dla niej tak wiele w dzieciństwie:
Książki do gramatyki nazywają to błędem i w egzaminach oraz w tekstach formalnych faktycznie nim jest. Ale w USA jest to tak powszechne, że musisz się spodziewać, że to usłyszysz, a wielu Amerykanów w ogóle tego nie zauważa. Brytyjczycy mówią tak dużo rzadziej. Nasza rada: rozumiej to, nie pisz tak i mów „if I had” albo „if I'd”. To działa wszędzie.
„I could've went” zamiast „I could have gone”
Pamiętaj o trzecim słowie: past participle. Przy czasownikach nieregularnych wielu native speakerów używa zamiast niego czasu przeszłego prostego: „should have went”, „could've took”, „would've saw”. To częste w luźnej mowie w USA, zwłaszcza na Południu i w African American English, usłyszysz to też w Wielkiej Brytanii.
Ten materiał to historia nieudanego kopnięcia w futbolu, dzięki któremu lekarze wykryli guza. Posłuchaj zdania zaraz po reporterze:
Forma standardowa to „it could have gone so much worse”. To samo usłyszysz z innymi czasownikami: „nobody would've saw me” (seen), „you should've took his advice” (taken), „she could've came” (come). Ci mówiący brzmią zupełnie naturalnie i wszyscy ich rozumieją. Na egzaminie, w podaniu o pracę i w każdym tekście używaj imiesłowu: gone, taken, seen, come, done.
Might could: dwa modalne naraz
Na amerykańskim Południu, a także w niektórych rejonach na północ i zachód od niego, ludzie łączą dwa czasowniki modalne: „I might could help you”, czyli „chyba mogę ci pomóc”. Językoznawcy nazywają to double modal. Jest regionalne i nieformalne, w ogólnokrajowej telewizji słychać to rzadko. W lokalnej czasem się przemknie. Oto prognoza pogody w Omaha w Nebrasce, o najbliższych dniach:
„Might could dry out” znaczy „może uda się przeschnąć”, albo po prostu „może przeschnie”. Tego nie naśladuj, chyba że mieszkasz na Południu. Ale jeśli pojedziesz do Teksasu albo Alabamy i ktoś powie „we might could go tomorrow”, już wiesz, o co mu chodzi.
Must've przy każdym domyśle
W rozmowie must've pracuje bardzo ciężko. Native speakerzy używają go przy niemal każdym pewnym domyśle o przeszłości, często bez podawania dowodów: „She must've known”, „he must've forgotten”, „I must've left it in the car”. To standardowy angielski i warto go naśladować.
Jedna rzecz do zauważenia: w mowie prawie nigdy nie jest to „must have” z wyraźnym h. To „MUST-uv”, czasem po prostu „musta”.
Pytania i odpowiedzi
Jaka jest różnica między should have, could have i would have?
Wszystkie trzy mówią o przeszłości, która się nie wydarzyła. Should have znaczy, że tak było właściwie (I should have called), could have znaczy, że było to możliwe (I could have called, but I was tired), a would have opisuje skutek innej przeszłości (I would have called if I'd had your number).
Czy można pisać should of?
Nie. W piśmie poprawna forma to should have albo should've. Ludzie piszą should of, bo should've brzmi dokładnie tak samo, ale gramatyka potrzebuje tam czasownika have.
Czy „if I would have known” jest poprawne?
W standardowym angielskim poprawna forma to „if I had known” albo „if I'd known”. „If I would have known” jest bardzo częste w amerykańskiej mowie, ale na egzaminach i w tekstach formalnych liczy się jako błąd.
Co znaczy must have been?
Must have been to pewny domysł o przeszłości, oparty na dowodach. „It must have been cold” znaczy, że jesteś prawie pewien, że było zimno. „That must have been hard” to też ciepły sposób na pokazanie komuś, że rozumiesz, przez co przeszedł.
Jaka jest różnica między must have a might have?
Must have znaczy, że jesteś prawie pewien, że coś się stało. Might have znaczy, że to możliwe, ale nie masz pewności. Przeciwieństwem must have jest can't have albo couldn't have, a nie mustn't have.
Should have gone czy should have went?
Poprawne jest should have gone, bo po have stoi past participle. Wielu native speakerów mówi should have went w luźnej rozmowie, ale w piśmie i na egzaminie używaj gone.
Jak wymawia się should've, could've i would've?
Have kurczy się do słabego „uv”, więc should've brzmi jak „SHUD-uv”. W szybkiej mowie v często też znika i wychodzi shoulda, coulda i woulda.
Jak się oswoić z modalnymi w przeszłości
Tabele gramatyczne pomagają budować te formy. Rozumienie ich w pełnym tempie to zupełnie inna umiejętność. „Shoulda”, „musta” i „I'd known” mijają w pół sekundy i zaczniesz je łapać dopiero po wielu kontaktach z żywą mową. Po to jest Reelang: krótkie filmy z native speakerami, z napisami, które możesz dotknąć, na twoim poziomie.
Zacznij od filmów po angielsku na twoim poziomie albo otwórz aplikację i pozwól, żeby feed wybrał za ciebie. Za każdym razem, gdy ktoś powie should've, could've albo must've, spróbuj usłyszeć to 've.
Zacznij oglądać
Prawdziwe filmy po angielsku z oznaczonym poziomem trudności. Bez quizu, bez rejestracji.
Oglądaj po angielsku