Co oznacza „marmellata" po włosku?

W codziennym włoskim marmellata oznacza po prostu dżem owocowy — truskawkowy, morelowy, wiśniowy, każdy, jaki akurat masz na chlebie. To łatwo wpuścić w błąd anglojęzycznych, bo angielskie „marmalade" zazwyczaj odnosi się do gorzkiej konfitury z pomarańczy, robionej ze skórek cytrusowych. Ten sam korzeń, inny zasięg. Więc jeśli ktoś proponuje ci coś con la marmellata, nie spodziewaj się pomarańczy. Zapytaj, jaki to owoc — i zabrzmi naturalnie przy zamawianiu śniadania.

Słyszysz to przy ladzie: „Preferisce un cornetto con la crema o con la marmellata?“ („Czy życzy Pan/Pani rogalik z kremem czy z dżemem?”). Przydatne połączenia: marmellata di fragole (truskawkowy), di albicocche (morelowy), di ciliegie (wiśniowy). Jeden haczyk: na etykietach spożywczych obowiązuje ściślejsza zasada, według której marmellata jest zarezerwowana dla cytrusów, a dżem z innych owoców figuruje jako confettura — ale w mowie potocznej ludzie nazywają wszystko marmellatą. Słowo wędrowało z portugalskiego marmelada, „pasta z pigwy“, od marmelo (pigwa), sięgając łacińskiego melimelum, „jabłko miodowe”. Pierwotnym owocem była pigwa, a nie truskawki, które zjesz w rzeczywistości.