„Zene nélkül lehet élni, de nem érdemes” ne demek?

Bu cümle, besteci Kodály Zoltán’a atfedilir; Macar okullarında ve konser programlarında bir atasözü gibi alınır. Aynı zamanda dilbilgisinin küçük bir parçasını da özetler: nélkül „-sız/-siz” demek, ama İngilizce karşılığı without’ın aksine isimden sonra gelir — zene nélkül, yani „müzik olmadan”. Macardaki her edat (postpozisyon) bu şekilde, yönettiği kelimenin ardına gelir.

Aynı aileden başkaları: pénz nélkül (parasız), nélküled (sensiz), nélkülözhetetlen (olmazsa olmaz). Kodály, konuşmacının kendi şehri Kecskemét’te doğduğu için adı geçiyor; müzik eğitim yöntemi şimdi dünyada öğretiliyor, bu yüzden cümle bir bireyin görüşü yerine bir nevi ulusal motto gibi kabul görüyor. Konuşmacı bunu genişletiyor: sadece müzik değil, sanat ve kültür de yaşamanın değeri olan şeyler.